Start · Woordenlijst · Nudging
Marketingwoordenlijst

Nudging: betekenis, voorbeelden en nudgetheorie

Simon Gütter · bijgewerkt op 20 oktober 2026 · Leestijd ongeveer 2 minuten

Nudging uitgelegd: nudging verwijst naar kleine veranderingen in de inrichting van een keuzesituatie die mensen in een bepaalde richting sturen, zonder opties te verbieden of financiële prikkels duidelijk te veranderen.
Kort uitgelegd

Nudging verwijst naar kleine veranderingen in de inrichting van een keuzesituatie die mensen in een bepaalde richting sturen, zonder opties te verbieden of financiële prikkels duidelijk te veranderen. Het Engelse “nudge” betekent “duwtje” of “zetje”.

Ook: nudge, nudgetheorie, gedragseconomie

Oorsprong van de nudgetheorie

Bekend werd het begrip door het boek “Nudge” van econoom Richard Thaler en jurist Cass Sunstein uit 2008.1 Thaler kreeg in 2017 de Nobelprijs voor de Economie voor zijn bijdragen aan de gedragseconomie. Het basisidee: mensen kiezen niet altijd rationeel, en de manier waarop opties worden gepresenteerd beïnvloedt de keuze.

Voorbeelden

  • Standaardoptie: Wat vooraf is ingesteld, wordt vaker gekozen.
  • Het gevolg noemen: In twee gerandomiseerde onderzoeken in Londen daalde het aantal gemiste afspraken bij de kliniek van 11,1 naar 8,4 procent, toen de sms-herinnering de kosten van een gemiste afspraak noemde.2
  • Herinneren op het juiste moment: Sms-herinneringen verminderden het aantal gemiste rechtszittingen in New York met 21 procent.3

Nudging in marketing

In marketing vind je nudges bijvoorbeeld in herinneringen, formuleringen, volgordes en voorinstellingen. De grens met manipulatie is overschreden als mensen tegen hun eigen belang in worden gestuurd of misleid. Bij toestemming voor cookies bijvoorbeeld eist het Duitse privacyrecht een vrije, geïnformeerde keuze; vooraf aangevinkte vakjes zijn niet toegestaan.

Verder lezen

Veelgestelde vragen over nudging

Wat is nudging in eenvoudige woorden?

Nudging betekent dat je mensen met kleine hints of een slimme vormgeving tot een keuze beweegt, zonder iets te verbieden. Een voorbeeld is een herinnering die het gevolg van een gemist afspraak noemt.

Wat betekent “nudge” in het Nederlands?

Nudge betekent in het Nederlands “duwtje”, “zetje” of “zachte aanzet”.

Wat is de nudgetheorie?

De nudgetheorie stelt dat keuzes te beïnvloeden zijn via de inrichting van de keuzesituatie, zonder de keuzevrijheid te beperken. Ze gaat terug op Richard Thaler en Cass Sunstein.

Verwante begrippen

Bronnen

  1. Thaler, R. H., Sunstein, C. R. (2008): Nudge. Improving Decisions About Health, Wealth, and Happiness. Yale University Press.
  2. Hallsworth, M. e.a. (2015): Stating appointment costs in SMS reminders reduces missed hospital appointments. PLOS ONE 10(9), e0137306. doi.org/10.1371/journal.pone.0137306
  3. Fishbane, A., Ouss, A., Shah, A. K. (2020): Behavioral nudges reduce failure to appear for court. Science 370, eabb6591. doi.org/10.1126/science.abb6591

← Alle begrippen in de marketingwoordenlijst

Simon Gütter

Simon Gütter is marketingexpert en werkt al jaren op het snijvlak van marketing, verkoop en automatisering. Hij vindt de plekken waar bedrijven tijd en klanten verliezen, en bouwt processen die vanzelf draaien: van afspraakboeking tot rapportage. Meer over Simon